Zwartbekgrondel-invasie

• Deze invasieve exoten zijn in 2021 explosief in aantal toegenomen (tekst gaat door onder foto's)

• de zwartbekgrondels lijken nóg invasiever dan de rivierkreeften en dat zegt wat!
• ze leggen bijvoorbeeld ca. 3.000 eieren per keer en dat een aantal keren per jaar (kreeften hebben maar 150-350 jongen per keer)
• waar gaat dat heen? De rivierdonderpad, is zo goed als uitgestorven in Leiden. Lees hier verder over het grondelonderzoek

• In Noord-Amerika en Canada hebben ze een ziekte meegenomen, VHS. Daaraan gaan snoeken dood
• In Leiden kwam Aaf al 6 'zieke zwartbekken' tegen, met een vorm van huidontsteking (tekst gaat verder onder foto's)

Nieuwsbrief 61: Een olievlek die geen olievlek bleek

Met daarin onder andere:

• Eeuwenoude limonadefles opgedoken
• Ceci n'est pas une ... olievlek 
• Ceci c'est oui... Brasem Fifi
• Natuurlijke vijanden van exoten gekiekt
• Hoe Langneussteurgarnaal Inge aan haar naam kwam
• Bescherming voor de 'Meerval' en 'Snoekbaars'
• Jonge vogels in het visreservaat
• Staartje schildpaddenplaag
• Lees,  kijk en luistervoer, zoals interviews en publicaties
• Klik hier voor de hele digitale nieuwsbrief, inclusief hyperlinks inclusief meer plaatjes

Niet voeren

Voederboete in steeds meer steden, in Leiden 140 euro!

• Deze educatieve plaat maakten Pieter de Jong en Aaf Verkade voor op de zoutkistenroute, n.a.v. het verbod op het voederen van vogels (en daarmee andere plaagdieren) in Leiden.
• De illustratie is gebaseerd op de prachtige basisplaat van Merel Lammertink, van het Waterschap Rijn & IJssel. We kregen van haar toestemming om de plaat aan de Leidse stadswaterbewoners aan te passen.

Natuurlijke vijanden van exoten

Natuurlijke vijanden geven het goede voorbeeld

• Los van elkaar zagen Annet van Aarsen (foto, rechts) en Max Smitsloo (filmpje, hieronder) in augustus kleine mantelmeeuwen in de weer met rode Amerikaanse rivierkreeften. 

• Aaf snorkelde mee met een jonge snoek, die haar liet zien hoe je een marmergrondel het beste vangt! (Tubenose goby, Proterorhinus semilunaris)
• jammer genoeg zijn er nog steeds miljoenen kreeften, marmer- en zwartbekgrondels die de grachten (over)bevolken en kaalvreten.
• Toch is elk exemplaar dat gevangen wordt er eentje minder!
  We worden dan ook blij van iedere waarneming die je ons toestuurt, die bewijst dat -met kleine stapjes- meer natuurlijke vijanden exoten leren zien als voedsel. 
• Mail ons je waarneming, voorzien van beeldmateriaal, je naam en de locatie.

(Als je ons beeldmateriaal stuurt, geef je automatisch toestemming voor het delen daarvan via onze nieuwsbrief, tenzij je expliciet aangeeft dit niet te willen.)

Langneussteurgarnaal nieuwste soort

Het werd voorpaginanieuws: de vondst van de doorzichte brakwatergarnaal met de bijnaam 'Inge'

Lees hier het ontroerende verhaal achter de naamgeving

• voorpagina
• hoofdtekst
• de wetenschappelijke naam is Palaemon longirostris.
• 'Inge' werd gedetermineerd door Marco Faasse van eCOAST Marine Research

Nieuwsbrief 60: Burgemeester trots op zoutkistenroute

In deze nieuwsbrief:

• Hoe fijn is het te horen dat onze Burgemeester nieuwe politiecommissarissen rondleidt langs onze zoutkistenroute? De vrijwilligers die hieraan zoveel werk hebben, voelen zich zeer vereerd!
• Burgemeester Lenferink onthulde de nieuwste zoutkist met Pilgrims, Geuzen en Otters aan de Boisotkade op 25 juni 2021. Klik hier voor de reportage van Emile van Aelst.
• De Leidse Hout: dieper onderzocht 
• hoe meldt u een olievlek (via het Hoogheemraadschap van Rijnland, dat 24u per dag open is)
• Onze kleurplaat is vernieuwd n.a.v. de vondst van Zeeprik Alf, gezond voedsel voor watervogels en attente MKB-ers die ons project een warm hart toedragen (Het Klaverblad, Wolfslag en Albert Heijn Hooigracht)
• Help de reuzenkleurplaat in Natuurspeeltuin de Doorbraak realiseren. Duurzaam: want krijt, stift en pen zijn na completerering keer op keer af te nemen.
• Een schildpaddenplaag door te weinig opvangadressen - waarom doen de provincies niets aan deze exoten? Bron: Volkskrant e.a. media. 

• Lees hier Nieuwsbrief 60 online

Nieuwsbrief 59: Zeeprik Alf

Lees hier Nieuwsbrief 59

Exotenkookboek

Kerstrecept op komst!

• Het toetje wordt meringueschuim met granaatappelpitjes in lichtzoete slagroom, voorzien van maretakblaadjes van pure chocolade
• voor het hoofdgrecht worden de kreeften klaargemaakt in een kerrie-roomsaus, met peterselie en knapperige selderij met boursin (voor wie niet tegen kerrie kan, is er een alternatief)

Voor het exotenkookboek probeerden we alvast wat uit:

• Kreeftenbouillon
• Kreeftenkroketjes
• Aardappelsalade met rivierkreeftjes en bleekselderij
• Ravioli met rivierkreeftjes en (a) prei, wortel en ui of (b) knolselderie, kerrie, appel en ui
• Salade met rivierkreeftjes in citroenmayonaise
• Wolhandkrabbenbisque 
  Tip: je kan deze extra verrijken met de pantsers van de rivierkreeftjes (het vlees eet je op, de pantsers gooi je bij de krabben).
• Tips voor het klaarmaken van bisque op de VPRO, koken met Van Boven

Snelle rivierkreeftjes salade (2 personen)

• 10 gekookte kreeftjes, gekraakt en schoongemaakt (meer mag ook)
• 1 middelgrote gekookte aardappel
• 1 eetlepel mayonaise (het liefst zelf gemaakt)
• 2 eetlepels zure room of creme fraiche (of twee eetlepels yoghurt)
• 2 eetlepels gehakte dille
• 1 stengel bleekselderij
• Zout en peper

Werkwijze: Kook en kraak de kreeftjes en haal het vlees eruit. Snij de bleekselderijstengel in heel kleine blokjes. Snij ook de aardappel in blokjes. Meng de mayonaise, de zure room en dille en voeg daaraan toe de aardappel, selderij en kreeftjes. Afmaken op smaak met zout en peper.

Komkommermousse met rivierkreeftjes (8 personen)

• 8 gekookte kreeftjes, gekraakt en schoongemaakt (meer mag ook)
• 2 komkommers
• 1 bekertje creme fraiche (of zure room)
• 3 el. Mayonaise (liefst zelfgemaakt)
• 9 blaadjes gelatine
• 1 ui heel fijn gesnipperd
• Sap van 1 citroen
• 4 el. gesnipperde dille (of meer naar keuze)

Werkwijze: Gelatine in koud water weken. Komkommers schillen, raspen en in vergiet laten uitlekken. In een kom dille, creme fraiche, mayonaise, ui, zout en peper mengen. Komkommers toevoegen. Citroensap licht verwarmen en de gelatine daarin oplossen. Toevoegen bij het komkommermengsel en het geheel goed doorroeren. Het mengsel storten in een vorm en laten opstijven. Garneren met rivierkreeftjes.

Rivierkreeftjes met cocktailsaus

• 10 gekookte kreeftjes, gekraakt en schoongemaakt (meer mag ook)
• 100 gram vismeel
• 2 eetlepels mayonaise
• 1 eetlepel ketchup
• Klein scheutje cognac
• Olie om te frituren

Werkwijze: Koop bij de visboer een bakje vismeel. Hoeveel hangt af van de hoeveelheid kreeftjes. Het kost niet zoveel en je kan het goed bewaren. Dit vismeel meng je met een beetje water tot er een stevig papje ontstaat. Voeg zout en peper toe aan dit papje en als je dat lekker vindt, kun je ook wat chilipeper eraan toevoegen.
Haal de kreeftjes een voor een door het beslag en laat ze in de hete olie glijden. Als ze goudbruin kleuren, dan zijn ze goed. Laat ze uitlekken op papier en dip ze in een dipsausje gemaakt van de mayonaise, ketchup en cognac. Deze dipsaus kan je zelf naar smaak aanpassen: iets meer ketchup of iets meer mayonaise. Hou je van pittig, dan kan je hier een beetje worcestersaus aan toevoegen.

Binnenkort meer recepten!