Het visreservaat

Op deze pagina vindt u antwoorden op diverse vragen over het visreservaat in Havenwijk-Zuid in Leiden

Wat houdt het visreservaat in?

Wat houdt het visreservaat in?
  • In het kader van de Nota Dierenwelzijn heeft de gemeenteraad in 2012 het college van B&W de wens meegegeven om een visreservaat in te stellen.
  • Het visreservaat is een beperkt gebied, tussen Haven/Nieuwe Rijn en Herengracht/Zijlsingel waarin sinds 2013 de flora en fauna in de grachten gemonitord worden.
  • Monitoring is tellen volgens bepaalde standaard regels, zodat betrouwbare gegevens worden verzameld. Er wordt door bewoners geteld, maar ook ruimen zij vervuiling in de grachtjes op. Denk aan drijfvuil en fietsen in het water.
  • Zo nodig worden serieuze vervuilingen (olievlekken, gezonken bootjes e.d.) doorgegeven aan de instanties.
  • Bootverkeer wordt d.m.v. bewegwijzering gewezen op het grote aantal doodlopende grachten in het visreservaat, zodat de onderwaternatuur niet verstoord wordt door onnodig kerende pleziervaart.
  • Verstorende factoren voor planten en dieren worden op deze manier zoveel mogelijk voorkomen, waardoor het tellen gemakkelijker gaat en de gegevens betrouwbaarder zijn voor de database.
  • Ook de waterplanten worden geteld, omdat die van groot belang zijn voor de visstand.
  • De database met telgegevens wordt gedeeld met diverse instanties.

Lees meer ...

Waarom een visreservaat?

Waarom een visreservaat?
  • Omdat onduidelijk is welke en hoeveel (beschermde) vissoorten er in de Havenwijk leven en zich er voortplanten. Beschermende en beheersmaatregelen kunnen alleen getroffen worden als over de visstand meer bekend is.
  • Het visreservaat wil graag 'rust' garanderen voor de onderzoeksobjecten (de vissen) waardoor onderzoek met zo min mogelijk storende factoren in het betreffende gebied mogelijk is.
  • Rust is er al in de meeste wateren in het gebied, doordat weinig boten in die buurt komen; dat komt bv. door de doodlopende grachtjes. Vissen kunnen zich daarin terugtrekken.
  • Verstorende factoren zoals vervuiling worden zoveel mogelijk in kaart gebracht en weggehaald door de bewoners i.s.m. de gemeentereiniging.
  • Hieronder een foto van de beschermde rivierdonderpad, die inmiddels diverse keren (zowel adulte als juveniele exemplaren) op een dozijn locaties in de wijk is aangetroffen.
  • Ook de beschermde paling en kleine modderkruiper komen voor in de wijk.

Waar ligt het onderzoeksgebied?

Waar ligt het onderzoeksgebied?
  • In Havenwijk-Zuid, zie het kaartje.
  • Het gaat om een beperkt aantal (7) kleine grachtjes, waarvan de meeste doodlopend en bootluw zijn (groen gearceerd).

Wie doen er aan vissenmonitoring?

Wie doen er aan vissenmonitoring?
  • Het vissenmonitoringsproject wordt geleid door Aaf Verkade, bewoonster van Havenwijk-Zuid, projectleider Vissenmonitoring bij de KNNV afdeling Leiden e.o. en Adviseur stadsgrachten.
  • Voor het betrekken van alle bewoners bij het project in de wijk, won ze in december 2015 de landelijke Passieprijs.
  • Aaf heeft nu de opdracht gekregen het onderzoek uit te breiden naar de Pieters- en Academiewijk en Levendaal-West en de Professoren- en Burgemeesterswijk. (In deze wijken zullen vooralsnog geen visreservaten komen.)
  • Ze geeft training aan wijkgenoten en geïnteresseerden, om op verantwoorde (wetenschappelijke) wijze aan gegevens te komen. Daarin wordt zij bijgestaan en gecoached door onderzoekers van verschillende instanties die eerder genoemd zijn.
  • De telgegevens worden ingevoerd in een speciale invoerportal (telmee.nl) en de resultaten zullen worden gedeeld met de instanties.

Wat wordt er onderzocht?

Wat wordt er onderzocht?
  • Denk aan soorten vissen die in de wijk voorkomen, in welke aantallen, herkenbare individuen, grootte (of lengte) van de individuen, territoria e.d.
  • Ook zal worden onderzocht welke van deze soorten welke grachtjes in dit gebied gebruiken om zich voort te planten (kuit te schieten).
  • Bovendien is het belangrijk om te onderzoeken wáár bepaalde vissen graag zwemmen en hoe ze gebruik maken van de verschillende soorten waterplanten.
  • Verder worden exoten (kreeften, krabben, schildpadden en grondels) geteld en beschermde soorten specifiek in de gaten gehouden.
  • De overige onderzoeksdoelen worden bepaald met de instanties.

Lees meer ...

Hoe gaat dat in zijn werk?

Hoe gaat dat in zijn werk?
  • Alle deelnemers aan het Project Vissenmonitoring (monitors, signaleerders en projectleiders) lopen geregeld langs de kant en tellen zo de vissen per traject (locatie) in het gebied.
  • Dit gebeurt zowel overdag als 's avonds (het zgn. zaklampvissen).
  • Deze manier van monitoring kan het gehele jaar door, mits het grachtenwater niet te troebel is.
  • De doorzichtige kano biedt uitkomst bij te koud, maar nog wel helder, grachtenwater.
  • De gemeente heeft aan Aaf Verkade speciale toestemming gegeven voor het snorkelend monitoren. Dit gebeurt overwegend van april-oktober in voornamelijk bootluw gebied (met duidelijk zichtbare duikboei).

Lees meer ...

Gebeurt dit allemaal wel in goed overleg? Met wie dan?

Gebeurt dit allemaal wel in goed overleg? Met wie dan?
  • Het project Vissenmonitoring valt onder de KNNV afdeling Leiden e.o. De data wordt volgens de richtlijnen van de KNNV en de NDFF (nationale databank voor flora en fauna) vergaard.
  • Het Project en de doelstellingen zijn uitgebreid besproken met de Hengelaarsbond voor Leiden e.o., de gemeente Leiden en de lokale sportvissers.
  • Veel instanties en personen die direct of indirect bij het project Vissenmonitoring betrokken zijn, adviseren bovendien volop. Denk aan het Hoogheemraadschap van Rijnland, Stichting EIS (kreeftenonderzoek), Stichting Ravon en sportvissers uit Havenwijk-Zuid.
  • Begin 2013 zijn de gemeente Leiden en het Project Vissenmonitoring geadviseerd door vertegenwoordigers van de Hengelaarsbond voor Leiden e.o. en Sportvisserij Nederland, over gezamenlijke onderzoeksdoelen en eindresultaten en hoe die het beste met elkaars hulp te behalen zijn.
  • Sinds 2014 zijn de sportvissers woonachtig in Havenwijk-Zuid actief betrokken geraakt bij het onderzoek en hebben veel informatie en data aangeleverd.

Hoe lang duurt het project?

Hoe lang duurt het project?
  • Het onderzoek is in 2013 gestart.
  • Vanwege het succes is eind 2015 besloten dat het Project Vissenmonitoring nog enkele jaren wordt voortgezet
  • Er worden namelijk nog steeds nieuwe soorten ontdekt, bijzondere vondsten gedaan, er komt veel animo vanuit steeds meer wijken en de instanties zijn ook laaiend enthousiast.
  • Een andere belangrijke reden om met project door te gaan, is omdat pas na meerdere jaren trends in de visstand kunnen worden aangetoond.
  • Monitoring, excursies (zowel overdag als 's avonds, langs de kant, snorkelend en m.b.v. de doorzichtige kano) gaan daarom door, in elk geval zolang er voldoende financiele steun voor kan worden gevonden.
  • Er zal speciale aandacht besteed worden aan de drie bijzondere vissoorten in de Havenwijk en het oprukken van de exotische (en ongewenste) soorten als de rivierkreeften, wolhandkrabben en grondels. Hiervoor is speciale subsidie gekomen vanuit Stichting RAVON.

Op welke manier doet Onder water in Leiden aan voorlichting?

Op welke manier doet Onder water in Leiden aan voorlichting?
  • Het Project Vissenmonitoring geeft geregeld presentaties over het rijke onderwaterleven in de Leidse grachten.
  • De prijswinnende (foto-)tentoonstelling (Blik) Onder water in Leiden wordt een aantal keren per jaar getoond op nieuwe locaties in Leiden.
  • Er zijn sinds 2014 regelmatig vissenmonitoringsexcursies met biologen van Stichting RAVON, waaraan iedereen kan meedoen. Zie daarvoor de activiteitenkalender
  • Er wordt na snorkelmonitoring in het onderzoeksgebied geregeld voorlichting gegeven aan omstanders.
  • Sinds 2014 helpen de snorkelaars (en duikers) van de Leidse Onderwatersportvereniging Calypso mee aan het onderzoek. Dit doen ze ook door mensen mee te nemen in de gracht en op een veilige manier kennis te laten maken met het onderwaterleven. Calypso draagt net als OWL uit hoe belangrijk het schoonhouden van de grachten is.
  • Ook via deze website, Twitter en Facebook bereikt het Project Vissenmonitoring veel mensen.
  • Bovendien wordt tijdens het vissenmonitoren vanaf de kant altijd tekst en uitleg gegeven aan wijkgenoten en passanten. Zij lopen vaak een stuk mee om te kijken en te leren van de (veelal onbekende) stadsnatuur in de grachten.
  • Projectleider Vissenmonitoring Aaf Verkade heeft al velen van hen geïnspireerd om signaleerder of monitor te worden. Mede daardoor won het project de Passieprijs in 2015.
  • Er zijn kinderen uit de wijk die hun spreekbeurt houden over de vissen en andere 'beestjes' in de grachten voor hun deur.
  • De onderzoekers van het Project Vissenmonitoring leren zélf bij, door mee te kijken met bijvoorbeeld de sportvissers in de wijk. Zowel in de Havenwijk als daarbuiten.
  • Ook (amateur)biologen van de KNNV en IVN hebben volop ervaring die zij graag delen tijdens lezingen en excursies, dus de vissen- en waterplantenkennis wordt door OWL zo goed mogelijk uitgebreid en bijgehouden.
  • Verder zijn er de voorlichtingsfolder en het 'kaartje met een staartje', de ansichtkaart in de zeeltvorm, die geïnteresseerden meer over de stadsgrachten vertellen en wijzen op de diverse websites en social media.

Lees meer ...

Ik heb een vraag of tip

Ik heb een vraag of tip
  • Er is een pagina 'Frequently Asked Questions', daar kunt u kijken of het antwoord op uw vraag erbij staat.
  • Als het antwoord op uw vraag niet op deze website staat, kunt u mailen naar info@onderwaterinleiden.nl. Uw vraag wordt (zo mogelijk) binnen drie werkdagen beantwoord.
  • Heeft u een tip om bijvoorbeeld een onderzoeksvraag toe te voegen aan de lijst, mail hem ons vooral toe. Dat kan via hetzelfde emailadres

Kan ik jullie ook bellen?

Kan ik jullie ook bellen?

Lees meer ...

Twitter @owinleiden

owinleiden RT @BBCEarth: Fortunately, diving camera operator René managed to get the plastic bucket off the young sperm whale, but it wasn’t easy #Blu
15hreplyretweet
owinleiden RT @lauramillerdiet: @BBCEarth The professionals at the end of the programme yesterday said there are lots of daily choices we can make at…
15hreplyretweet

Contact

"Onder water in Leiden" is onderdeel van "Aaf Verkade Adviseur Stadsgrachten"

Kijfgracht 12
2312 RZ Leiden
info@onderwaterinleiden.nl

KvK 64674487
BTW nummer NL163735694B01

Disclaimer - Algemene voorwaarden

Kleurplaat

onderwaterinleiden kleurplaat 1mb

Illustrator: Lisa Poot